Elk jaar rond deze tijd krijg ik dezelfde vragen, “Vanaf wanneer zet ik de kerstboom neer?” en “Tot wanneer laat ik de kerstboom staan?” En ik snap het volkomen. Je hebt weken genoten van die prachtige groene boom in je woonkamer, maar op een gegeven moment beginnen de naalden te vallen en vraag je je af of het niet tijd is om afscheid te nemen.
Na meer dan dertig jaar in de kerstbomen heb ik geleerd dat deze vraag net zo persoonlijk is als de keuze voor het opzetten en de versieringen. De één kan niet wachten tot alles weer opgeruimd is voor een frisse start van het nieuwe jaar, terwijl de ander nog tot half januari wil genieten van de kerstsfeer. Laat me je meenemen in wat de traditie zegt én wat praktisch het verstandigst is.
Volgens de Nederlandse traditie blijft de kerstboom staan tot Driekoningen op 6 januari. Deze datum markeert het officiële einde van de kerstperiode en is diep geworteld in christelijke gebruiken. Vroeger geloofde men zelfs dat het opruimen van de boom vóór Driekoningen ongeluk zou brengen.
Bij ons op de kwekerij zie ik deze traditie nog steeds terug bij veel klanten. Vooral oudere generaties houden vast aan deze datum – niet omdat ze bijgelovig zijn, maar gewoon omdat dat altijd zo gedaan is. En eerlijk? Het klopt ook mooi. Je hebt dan ruim een maand van je boom genoten, van de eerste adventsweek tot ver in het nieuwe jaar.
Sommige mensen hielden de boom vroeger zelfs staan tot Maria-Lichtmis op 2 februari, maar dat zie je tegenwoordig nauwelijks meer. En dat begrijp ik wel – na een maand in de warme woonkamer begint zelfs de beste boom z’n beste tijd te hebben gehad.
Laat ik eerlijk zijn: steeds meer mensen halen hun boom al weg rond Nieuwjaar. En daar is niks mis mee. Ik merk het zelf ook elk jaar – zodra het vuurwerk is afgestoken, krijg ik telefoontjes van mensen die de boom kwijt willen.
De redenen? Die zijn heel praktisch. Na al die feestdagen is het heerlijk om je huis weer lekker op te ruimen. Een verse start in het nieuwe jaar, zonder overal dennennaalden. Bovendien beginnen veel echte kerstbomen na drie tot vier weken flink naalden te verliezen, zelfs als je ze goed verzorgt.
Als kerstbomenkweker zie ik dit elk jaar gebeuren. Een Nordmann kerstboom die rond 10 december is opgezet, heeft het op 1 januari gewoon gehad. De naalden beginnen te vallen, de takken hangen wat en de boom ziet er gewoon minder fris uit. Dan is het eigenlijk gewoon tijd.
Dit is misschien wel mijn belangrijkste advies: luister naar wat je boom je vertelt. Als hij begin januari nog strak en groen staat, kun je hem gerust tot 6 januari laten staan. Maar als je merkt dat er elke ochtend een laagje naalden op de grond ligt? Dan is het tijd om afscheid te nemen.
Elk boomsoort heeft z’n eigen houdbaarheid. De Fijnspar verliest sneller naalden dan de Nordmann. Een kerstboom met kluit houdt het langer vol dan een gezaagde boom. Als je van tevoren weet dat je de boom graag tot 6 januari wilt houden, kies dan bewust voor een naaldvaste soort.
Heb je een kerstboom met kluit? Dan hoef je hem helemaal niet weg te gooien. Dit is eigenlijk mijn favoriete optie, zowel als kweker als voor het milieu. Die boom leeft nog – z’n wortels zijn intact.
Wat je kunt doen: plant hem in je eigen tuin. Kies een plek waar hij ruimte heeft om te groeien, graaf een flink gat en zorg dat de kluit goed bedekt is. Geef hem in het begin regelmatig water, vooral in droge periodes. Over een paar jaar heb je een prachtige boom in je tuin staan die elk jaar groter wordt.
Geen ruimte in je eigen tuin? Sommige kwekerijen nemen bomen terug om ze te herplanten. Je kunt ook kijken of vrienden of familie plek hebben. Het is echt zonde om een levende boom te laten versnipperen als hij nog jaren mee kan.
Heb je een gezaagde boom die echt aan z’n einde is? Dan wordt het tijd om hem in te leveren. De meeste gemeenten in Nederland organiseren in januari speciale ophaaldiensten voor kerstbomen. Zo wordt je oude boom omgezet in compost of biomassa – dat is tenminste nog nuttig.
In Utrecht kun je op twee manieren van je kerstboom af. De gemeente haalt vanaf begin januari tot eind januari kerstbomen op bij verschillende inzamelpunten verspreid over de stad. Deze herken je aan de opvallende banners. Daarnaast zijn er ook speciale inzameldagen, meestal in de tweede week van januari, waarop je je boom voor 8.00 uur ’s ochtends buiten kunt zetten.
Wil je precies weten wanneer en waar in Utrecht? Check dan ons overzicht voor Utrecht met alle actuele informatie over ophaalpunten en data.
Rotterdam heeft een uitgebreid netwerk van inleverpunten voor kerstbomen. De gemeente zorgt ervoor dat er in elke wijk meerdere plekken zijn waar je je boom kunt brengen. Meestal kun je vanaf eind december tot half januari terecht bij deze punten.
Ook in Rotterdam zijn er ophaaldagen waarbij de gemeente langskomt. Deze verschillen per wijk, dus het is handig om van tevoren te checken wanneer jouw straat aan de beurt is. Alle details over de inleverpunten en ophaaldagen in Rotterdam vind je in ons uitgebreide overzicht.
Amsterdam heeft meer dan 2.300 inleverplekken voor kerstbomen – echt waar, zoveel zijn het er. Je kunt je boom meestal inleveren tussen eind december en half januari. Let wel op dat je de boom schoon inlevert: zonder versiering, lampjes en pot. Anders kan de gemeente hem niet goed verwerken.
Van de ingeleverde bomen maakt Amsterdam compost (ongeveer 70% van de boom) en biomassa voor energie (30% van de boom). Best mooi eigenlijk, dat je oude kerstboom nog nuttig wordt. Bekijk ons overzicht voor Amsterdam voor alle specifieke inleverlocaties en data.
Woon je niet in Utrecht, Rotterdam of Amsterdam? Geen zorgen – vrijwel elke gemeente in Nederland organiseert kerstboominzameling. De meeste gemeenten hanteren één van deze systemen:
Ophaaldag aan huis: Je zet je kerstboom op een vastgestelde dag (meestal in de eerste of tweede week van januari) voor 7.00 of 8.00 uur buiten. De gemeente haalt hem dan op, vaak tegelijk met of apart van het gewone afval.
Inzamelpunten: Op verschillende plekken in je gemeente staan containers of zijn verzamelpunten waar je je boom kunt brengen. Deze zijn vaak open van eind december tot half januari.
Milieustraat: Je kunt je boom altijd gratis wegbrengen naar de gemeentelijke milieustraat of het afvalbrengstation.
Hoe kom je erachter welk systeem jouw gemeente gebruikt? Check de website van je gemeente of gebruik de afval-app. Meestal staat daar precies wanneer en waar je je boom kwijt kunt. Veel gemeenten sturen ook flyers of berichten via de gemeentelijke nieuwsbrief.
Even los van wanneer – het opruimen van de kerstboom is altijd een karwei. Een paar praktische tips van iemand die z’n hele leven tussen de bomen werkt:
Minimaliseer naaldverlies: Bind een groot laken of zeil om de boom voordat je hem verplaatst. Zo vallen de meeste naalden op het laken in plaats van door je hele huis. Dit scheelt je een hoop stofzuigwerk.
Versieringen netjes opbergen: Haal alle kerstballen, lampjes en versiering zorgvuldig van de boom. Bewaar ze gesorteerd in dozen. Je toekomstige zelf zal je dankbaar zijn als je volgend jaar niet een doos vol geklifte troep hebt.
Verwijder alles: Gemeenten willen bomen zonder potten, standaards, netten of versiering. Een schone boom kan makkelijker verwerkt worden tot compost of biomassa.
Zaag grote bomen kleiner: Heb je een hele grote boom? Sommige gemeenten vragen je om hem in stukken te zagen zodat hij makkelijker te vervoeren en verwerken is.
Na al die jaren op de kwekerij? Ik zou zeggen: gebruik 6 januari als uitgangspunt, maar wees pragmatisch. Staat je boom er op 2 januari nog prachtig bij en heb je er plezier van? Houd hem gerust nog een paar dagen. Verliest hij op 30 december al flink naalden en ben je het eigenlijk zat? Ruim hem dan gewoon op.
Het belangrijkste is dat je bewust omgaat met je keuze. Kies voor een naaldvaste soort als je weet dat je de boom lang wilt houden. Verzorg hem goed met water en een goede plek. En als het tijd is om afscheid te nemen, lever hem dan op een verantwoorde manier in bij je gemeente.
Want uiteindelijk gaat het erom dat je weken hebt genoten van die prachtige groene boom in je huis. De rest is persoonlijk.
Heb je nog vragen over welke boom het beste bij jouw planning past? Of wil je volgend jaar een boom die langer meegaat? Neem gerust contact op. Want een goed gekozen kerstboom die je op het juiste moment opruimt – dat zorgt elk jaar weer voor die perfecte kerst.
Elk jaar rond deze tijd krijg ik dezelfde vragen, “Vanaf wanneer zet ik de kerstboom neer?” en “Tot wanneer laat ik de kerstboom staan?” En
Elk jaar is het weer hetzelfde liedje. Zodra de eerste herfstblaadjes vallen, krijg ik telefoontjes van enthousiaste klanten: “Jeroen, wanneer mag de kerstboom eigenlijk op?”
Ikea heeft alles: van reiskoffers tot wasmachines en met kerstmis verkopen ze zelfs echte kerstbomen! Maar is het wel een goed idee om zo’n kerstboom
Ben je op zoek naar een mooie kerstboom in Emmen? Van het centrale Noorderplein tot de groene rand van Noordbarge, je vindt in elke wijk
