Elk jaar is het weer hetzelfde liedje. Zodra de eerste herfstblaadjes vallen, krijg ik telefoontjes van enthousiaste klanten: “Jeroen, wanneer mag de kerstboom eigenlijk op?” En eerlijk? Dat snap ik volledig. Als je je hele leven tussen de kerstbomen werkt, begrijp je dat kriebelige gevoel om vroeg te beginnen. Maar er speelt meer mee dan alleen je eigen voorkeur.
Na ruim dertig jaar kerstbomen kweken heb ik geleerd dat timing alles is. Te vroeg en je echte kerstboom ziet er tijdens de kerst triest uit. Te laat en je mist weken van gezelligheid. Laat me je meenemen in wat ik door de jaren heen heb geleerd over het perfecte moment.
In Nederland hebben we een ongeschreven regel: de kerstboom gaat pas op nadat Sinterklaas het land uit is. Dus vanaf 6 december ben je vrij om je boom op te tuigen. Deze traditie komt niet uit de lucht vallen; het heeft te maken met hoe wij hier de feestdagen verdelen. Sinterklaas krijgt z’n moment, en daarna is het kerst.
Vroeger werd het zelfs nog strikter gehanteerd. Mijn vader vertelde altijd dat ze de kerstboom pas op 21 december ophaalden, aan het begin van de officiële kerstperiode. Maar ja, tegenwoordig doet bijna niemand dat meer. En begrijp me niet verkeerd; ik snap dat wel. December is een donkere maand, en mensen hebben behoefte aan licht en gezelligheid.
Hier komt het kwekersadvies: je kán natuurlijk je boom al in november opzetten. Niemand houdt je tegen. De vraag is alleen: houdt je boom het vol?
Als kerstbomenkweker moet ik eerlijk zijn: een echte kerstboom is geen kunstplant die je voor eeuwig kunt laten staan. De meeste soorten blijven 3 tot 4 weken echt mooi. Zet je hem half november al neer? Dan loop je het risico dat je met kerst zit te staren naar een boom die z’n beste tijd gehad heeft.
Ik zie het elk jaar gebeuren. Klanten die enthousiast begin november een prachtige boom ophalen, en twee weken voor kerst bellen: “Jeroen, help! M’n boom laat naalden vallen.” Dan kan ik alleen nog maar advies geven over verzorging, want de timing klopt gewoon niet.
Als je het mij vraagt? Pak de vuistregel van twee weken voor kerst aan. Dus rond 10 of 11 december. Dat is precies in de periode na Sinterklaas én zorgt ervoor dat je boom tijdens de kerstdagen op z’n mooist is.
Bij ons op de kwekerij zie je dit terug in de verkoopdrukte. We kappen bewust pas vanaf begin december de bomen voor levering, zodat ze zo vers mogelijk bij je thuis komen. Verse bomen blijven gewoon langer mooi – dat is geen marketing, dat is biologie.
Wil je toch al begin december of eerder starten? Dan is je bomenkeuze cruciaal. Niet alle soorten zijn even stevig.
De Nordmann kerstboom is wat dat betreft de held. Deze boom is naaldvast en houdt het gemakkelijk 4 weken vol als je hem goed verzorgt. Ik zweer erbij – het is niet voor niets de populairste kerstboom van Nederland. De naalden blijven zitten, hij prikt niet als je hem versiert, en die volle, groene kleur blijft gewoon prachtig.
Wil je nóg langer genieten? Overweeg dan een kerstboom met kluit. Die blijft leven omdat z’n wortels intact zijn. Geef hem regelmatig water en hij houdt het makkelijk een maand of langer vol. Extra voordeel: je kunt hem na de feestdagen in de tuin planten.
Oké, je hebt besloten wanneer de boom opgaat. Maar hoe zorg je dat hij het volhoudt? Een paar tips van de kwekerij:
Laat je boom acclimatiseren. Dit is echt essentieel. Je boom komt uit de buitenlucht waar het misschien 5 graden is, en jij zet hem meteen naast de kachel in een woonkamer van 20 graden. Dat is een thermische schok. Zet hem eerst een dag in de garage of schuur, zodat hij kan wennen.
Water, water, water. Een kerstboom drinkt veel meer dan je denkt – tot wel een liter per dag in het begin. Zorg dat de standaard gevuld blijft. Bij bomen zonder kluit zaag ik altijd aan de onderkant een schijfje van de stam. Dat opent de sapbanen weer en helpt de boom water op te nemen.
Kies de juiste plek. Niet vlak naast de verwarming (droogt uit) en niet op de tocht (stress). Gewoon een fijne plek waar de boom lekker kan staan zonder extremen.
Let op met versiering. Moderne LED-lampjes geven weinig warmte af – perfect. Oude lampen kunnen de boom uitdrogen. En nepsneeuw? Liever niet. Dat verstoort de natuurlijke ademhaling van de naalden.
Grappig genoeg verschillen de tradities enorm per land. In Amerika zetten ze de kerstboom vaak al op na Thanksgiving, eind november. In Duitsland beginnen veel mensen bij de eerste advent, zo’n vier weken voor kerst. En in sommige landen wordt de boom zelfs pas op kerstavond neergezet!
Dat laat maar zien: er zijn geen harde regels. Wat wel universeel is? Mensen willen genieten van hun boom, en dat kan alleen als de timing klopt met de houdbaarheid.
Traditioneel blijft de kerstboom staan tot 6 januari, Driekoningen. Dat is het officiële einde van de kerstperiode. Sommige mensen houden vol dat het ongeluk brengt om de boom eerder weg te halen, al geloof ik daar persoonlijk niet zo in.
Waar ik wél in geloof: luister naar je boom. Als hij na Nieuwjaar al behoorlijk naalden verliest, kun je hem beter opruimen voordat je hele vloer onder ligt. Dat is gewoon praktisch.
Na al die jaren op de kwekerij heb ik één belangrijke les geleerd: het perfecte moment is persoonlijk. Maar als je me dwingt één advies te geven?
Zet je boom op rond 10 december. Dan heb je de Sinterklaasweek gehad om te ontstressen, je boom is vers, en je geniet tot in het nieuwe jaar van een prachtige groene kerstboom. Kies voor een naaldvaste soort zoals de Nordmann, geef hem water, en je zit gebakken.
Want uiteindelijk gaat het hierom: die magische kerstsfeer in huis halen zonder dat je je zorgen hoeft te maken over vallende naalden of een kale boom tijdens het kerstdiner.
Heb je vragen over welke boom het beste bij jouw situatie past? Bel gerust – dat is waar ik het voor doe. Want een goed gekozen kerstboom op het juiste moment? Dat maakt december echt speciaal.
Elk jaar rond deze tijd krijg ik dezelfde vragen, “Vanaf wanneer zet ik de kerstboom neer?” en “Tot wanneer laat ik de kerstboom staan?” En
Elk jaar is het weer hetzelfde liedje. Zodra de eerste herfstblaadjes vallen, krijg ik telefoontjes van enthousiaste klanten: “Jeroen, wanneer mag de kerstboom eigenlijk op?”
Ikea heeft alles: van reiskoffers tot wasmachines en met kerstmis verkopen ze zelfs echte kerstbomen! Maar is het wel een goed idee om zo’n kerstboom
Ben je op zoek naar een mooie kerstboom in Emmen? Van het centrale Noorderplein tot de groene rand van Noordbarge, je vindt in elke wijk
